HomeStd XIPillars of Democracy

Pillars of Democracy

Pillars of DemocracyDr. B.R.Ambedkar

Title- Pillars of Democracy

The four pillars of democracy are the Legislature, Executive, Judiciary and the Media. The strength of a democracy depends upon the strength of each pillar and the way pillars complement each other.

Dr. Babasaheb Ambedkar has laid emphasis on the values of liberty, equality and fraternity. According to him, these principles will make India a strong nation. They help to increase the strength of the pillars of democracy.

He dislikes the tendency of hero-worship. It is a sure road to degradation. It eventual leads the dictatorship and destroy the pillars of democracy.


Dr. Babasaheb Ambedkar was born on 14th April 1891. He got his degree from Elphinston College, Mumbai. He subsequently obtained the doctorate from Columbia University, USA and London School of Economics.

He was also assigned the big and challenging task of framing the ‘Constitution of India’ in the capacity of Chairman of the Drafting Committee.

He was awarded the ‘Bharat Ratna’ posthumously for his dedication and commitment for the welfare of our country.

Ice Breakers

1) Choose the correct alternative.

(i) ‘Government of the people, by the people and for the people, shall not perish from the earth’. This famous statement is made by –

(a) Mahatma Gandhi

(c) Abraham Lincoln

(b) Nelson Mandela

(d) Dalai Lama


Abraham Lincoln

(ii) A system where the government is elected and ruled by people is called-

(a) Bureaucracy

(b) Aristocracy

(c) Democracy

(d) Autocracy



(iii) A democratic country is governed by, its-

(a) Military

(b) Police

(c) Politicians

(d) Constitution



Pillars of Democracy

2) Match the following.

1.Constitutiona) It is the freedom to go where you want, do what you want etc.  
2.Libertyb) It is the state of being equal, especially in status, rights or opportunities.  
3.Equalityc) It is the sense of common brotherhood.  
4.Fraternityd) It is an aggregate of fundamental principles or established precedents that constitute the legal basis of a polity, organization or other type of entity and commonly determine how that entity is to be governed.  


1.Constitutiond) It is an aggregate of fundamental principles or established precedents that constitute the legal basis of a polity, organization or other type of entity and commonly determine how that entity is to be governed.  
2.Libertya) It is the freedom to go where you want, do what you want etc.  
3.Equalityb) It is the state of being equal, especially in status, rights or opportunities.  
4.Fraternityc) It is the sense of common brotherhood.  

3) Explain

Pillars form a support for concrete buildings. Metaphorically speaking a strong nation too depends on strong pillars. Explain the pillars of a democratic nation. Make a list of obstacles that are a threat to the progress of a nation.


The pillars of democracy are liberty, equality and fraternity. Liberty, equality and fraternity lead to an ideal nation. These three concepts build a strong, supportive, caring and united nation. Here people work for the well-being of all. They love and respect other persons. There is no separation in respect of social life. So, such nation is an ideal nation. They build the foundation of a strong nation.

Obstacles that are a threat to the progress of a nation.

1) Communalism

2) Casteism

3) Excessive pride for Language

4) Regionalism

5) Economic Differences

6) Terrorism

7) Racism

8) Large growing population

9) Gender inequality

10) Corruption

11) A lack of capital investment

12) A crushing level of debt

13) Poor development of trade and commerce

14) Illiteracy

15) inadequate technology

16) Unemployment

Click on the following words and do solve the online test based on – Pillars of Democracy

Pillars of Democracy- Online Test (Click Here)

See More-

Being Neighborly

On to the Summit- We Reach the Top

Mrs. Adis

Important key points of the topic: Pillars of Democracy

According to Dr. Babasaheb Ambedkar, for maintaining democracy not in form but in fact, it needs to do the following things.

1) To hold fast to constitutional methods for achieving our social and economic objectives.

2) Do not use any unconstitutional methods as these methods create the Grammar of Anarchy leading liberty at stake.

3) One should not lay liberties at the feet of even a great man. The man may have sacrificed for the nation, but it is not justified one lay liberty at his feet.

4) One should not trust the man with powers which enable him to subvert the institutions.  It is dangerous to liberty of the people. 

5) There is nothing wrong in being grateful to great men but there are limits to that gratefulness.  It is not good for democracy; it the limits are exceeded.

6) In this concern, Irish patriot Danniel O’Connel says that No man can be grateful at the cost of his honour, not woman can be grateful at the cost of her chastity and no nation can be grateful at the cost of liberty. 

7) Here Dr. Ambedkar has given an example of Bhakti.  It subtly fits to the gratefulness theory in India. Bhakti or hero-worship plays diametrically opposite roles in Indian religion and Indian politics. 

8) Dr.Ambedkar says ‘on the 26th of January 1950, we are going to enter into a life of contradictions. The Indian people will get political right of equality.  But they are away from equality in social and economic life.  In politics, the principle is one man one vote and one vote one value.  But the same principle is not applied in social and political life of India. 

9) Dr. Ambedkar says, ‘If we continue to deny one man one value i.e. equality in our social and economic life, we are putting our democracy in peril’  

10) Fraternity means a sense of common brotherhood of all Indians. According to Dr. Babasaheb Ambedkar, it is not easy to achieve fraternity in Indian social life. 

11) Dr. Babasaheb Ambedkar gives example in the words of Jame Bryce. ‘In American Protestant Epicopal church, at its triennial convention a prayer for all the people was said.  The words ran as “O Lord bless our nation” But the objections were raised by the people of a religious community and later on the words in the prayer was changed as ‘O Lord, bless these United States’.

12) USA has no caste problem still the people did not accept as they were a nation. In India there are so many castes. Castes are anti-national. They bring about separation in social life. Castes are antinational as they generate jealousy and antipathy between common people.

13) According to Dr. Babasaheb Ambedkar, in believing that we are a nation, we are doing a great mistake. People divided into several thousands of castes can’t be a nation.


Fraternity can be a fact only when there is a nation. Without fraternity, equality and liberty will be no deeper than coats of paints.

मराठी सारांश:
जर आपण लोकशाही केवळ कागदावर न ठेवता तर प्रत्यक्षात देखील ठेवू इच्छित असाल तर आपण काय केले पाहिजे? पहिली गोष्ट म्हणजे आपण आपली सामाजिक आणि आर्थिक उद्दीष्टे साध्य करण्याच्या घटनात्मक पद्धतींना धरून ठेवणे होय. जेव्हा आर्थिक आणि सामाजिक उद्दिष्टे साध्य करण्यासाठी घटनात्मक पद्धतींचा कोणताही मार्ग उरला नव्हता तेव्हा असंवैधानिक पद्धतींने ते साधण्याचे मोठे प्रमाण होते. परंतु जेथे घटनात्मक पद्धती खुल्या आहेत तेथे या असंवैधानिक पद्धतींचा वापर योग्य असू शकत नाही. या पद्धतीत अराजकता वगळता काहीच मिळणार नाही.        
दुसरी गोष्ट म्हणजे आपण जॉन स्टुअर्ट मिल यांनी लोकशाही टिकवण्यासाठी सर्वांना जी खबरदारी घेण्यास सांगितले आहे तिचे पालन करणे होय. “एखाद्या महान माणसाच्या पायावर स्वातंत्र्य ठेवणे किंवा त्याच्यावर अति विश्वास ठेऊन त्याला शक्ती प्रदान करणे की ज्यामुळे ती व्यक्ती संस्थात्मक हानी करू शकतील असे करू नये.” देशासाठी आयुष्यभर सेवा देणाऱ्या महापुरुषांचे आभार मानण्यात काहीही चूक नाही. पण कृतज्ञतेला मर्यादा आहेत. आयरिश देशभक्त डॅनियल ओ’कॉनेल यांनी असे म्हटले आहे की, ‘कोणत्याही पुरुष आपल्या सन्मानाची किंमत देऊन कृतज्ञ होऊ शकत नाही, कोणतीही स्त्री तिच्या पवित्रतेच्या किंमत देऊन कृतज्ञ होऊ शकत नाही आणि कोणत्याही देश हा देशाच्या स्वातंत्र्याची किंमत देऊन कृतज्ञ होऊ शकत नाही. ही खबरदारी भारताच्या बाबतीत इतर कोणत्याही देशापेक्षा जास्त आवश्यक आहे, कारण भक्ती किंवा व्यक्ती पूजेचा राजकारणात मोठा वाटा आहे. धर्मातील भक्ती हा आत्म्याच्या मोक्षाचा मार्ग असू शकतो. पण राजकारणात, भक्ती किंवा व्यक्ती पूजा हा अधोगती आणि हुकूमशाहीचा मार्ग आहे.
26 जानेवारी 1950 रोजी आपण विरोधाभासांच्या जगात प्रवेश केला. राजकारणात आपल्यात समानता तर सामाजिक आणि आर्थिक जीवनात आपल्यात विषमता आहे. राजकारणात आम्ही ‘एक माणूस एक मत’ आणि ‘एक मते एक मूल्य’ या तत्त्वाला मान्यता देत आहोत. पण आपल्या सामाजिक आणि आर्थिक जीवनात आपण आपल्या सामाजिक आणि आर्थिक संरचनेमुळे एका मनुष्याच्या एका मूल्याचे तत्व नाकारत राहतोय.       
बंधुता म्हणजे काय? बंधुता म्हणजे सर्व भारतीयांच्या बाबतीत समानतेची भावना. हे तत्त्व आहे जे सामाजिक जीवनाला एकता देते. ही साध्य करणे कठीण आहे. हे किती कठीण आहे, जेम्स ब्राईस यांनी अमेरिकन कॉमनवेल्थ या विषयावर अमेरिकेच्या संयुक्त राज्यांबद्दलच्या खंडातील त्याच्या कथेतून जाणवले. कथा अशी आहे की- “काही वर्षांपूर्वी अमेरिकन प्रोटेस्टंट एपिस्कोपल चर्चने त्रैवार्षिक अधिवेशनात संपूर्ण लोकांसाठी प्रार्थना करणार्‍या लहान प्रार्थनेत काही शब्द बदलवले. ‘हे ​​भगवान, आमच्या राष्ट्राला आशीर्वाद द्या’ असे शब्द प्रस्तावित केले.
दुसर्‍या दिवशी विचारविनिमय करण्यासाठी, जेव्हा हे मांडले गेले तेव्हा ‘राष्ट्र’ या शब्दाबद्दल अनेक आक्षेप नोंदवले गेले.  शेवटी ते काढून टाकले गेले आणि त्याऐवजी ‘हे भगवान, या संयुक्त राज्यांना आशीर्वाद द्या’ असे शब्द स्वीकारले गेले. ही घटना घडली तेव्हा अमेरिकेच्या संयुक्त राज्यात ऐक्याची भावना नव्हती. अमेरिकन लोकांना ते एक राष्ट्र आहोत असे वाटले नाही. जर अमेरिकेच्या लोकांना हे समजले नाही की ते एक राष्ट्र आहे, तर भारतीयांना एक राष्ट्र आहे असे वाटणे किती कठीण आहे?  
मला आठवते त्या दिवसात राजकीय दृष्ट्या विचारवंत भारतीयांना ‘भारतीय जनता’ असे शब्द न वापरता ‘भारत देश किंवा राष्ट्र’ असे म्हणणे आवडत होते. माझे मत आहे की आपण एक राष्ट्र आहोत यावर विश्वास ठेवून आपण एक मोठा भ्रम पाळत आहोत. ‘राष्ट्र’ या शब्दाला सामाजिक व मानसिकदृष्ट्या अभिप्रेत असणाऱ्या अर्थाचे राष्ट्र नाही आहोत. हजारो जातींमध्ये विभागलेले लोक एक राष्ट्र कसे असू शकतात? अमेरिकेत जातीचा प्रश्न नाही. भारतात जाती आहेत. जाती देशविरोधी आहेत. कारण ते सामाजिक जीवनात वेगळेपणा आणतात. ते देशविरोधी आहेत कारण जाती-धर्म यांच्यामुळे मत्सर व वैरभाव निर्माण होतो. पण वास्तविकतेत एक राष्ट्र बनण्याची इच्छा असल्यास या सर्व अडचणींवर आपण मात केली पाहिजे. एक राष्ट्र बनले तरच बंधुता अस्तित्वात येऊ शकते. बंधुता नसेल तर समानता आणि स्वातंत्र्य हे रंगाच्या च्या एका कोटपेक्षा (वरच्या मुलामापेक्षा) अधिक काही असू शकत नाही.

Previous article
Next article

Dialogue Writing

Tiger Hills

The Planners



Please enter your comment!
Please enter your name here

Most Popular

You cannot copy content of this page